Het Oostblokboek
Een reis langs de sporen van het communistische verleden

Kosmonauten in Kaliningrad

Monument kosmonauten

Kaliningrad

Bereikbaarheid

Stalin, Lenin en Dzjerzjinksi: stuk voor stuk verdwijnen de communistische helden uit het straatbeeld. Voor de helden van weleer is geen ruimte meer in het huidige Rusland. Toch is er nog een handvol mannen en vrouwen uit de tijd van de Sovjetunie waar de Russen vandaag de dag nog trots op zijn. Sovjetburgers die niet alleen boven het maaiveld, maar ver boven het aardoppervlak uitstegen: de kosmonauten.

Kaliningrad leverde met Aleksej Leonov, Joeri Romanenko en Aleksander Viktorenko drie van de in totaal ruim zeventig kosmonauten die de Sovjetunie tussen 1961 en 1991 lanceerde. Joeri Gagarin cirkelde vier jaar eerder al in een baan om de aarde, maar Leonov was de Amerikanen vóór door als eerste persoon zijn capsule te verlaten voor een twaalf minuten durende spacewalk. Zoals alle kosmonauten werd het drietal automatisch gebombardeerd tot Helden van de Sovjetunie.

Monumenten voor deze Sovjethelden zijn opvallend schaars. Moskou eert Gagarin en het hondje Laika met een paar monumenten, maar daarmee heb je het wel zo’n beetje gehad. Het cirkelvormige Kosmonautenmonument in Kaliningrad is daarmee niet alleen uniek, maar ook een prachtig eerbetoon aan de avonturiers die de aarde achter zich lieten tijdens de ruimtewedloop tussen de Verenigde Staten en de Sovjetunie.

Een citaat van Konstantin Tsiolkovski, de vader van de raketwetenschap, siert de ring waarbinnen een kosmonaut zijn hand naar het hemelruim uitstrekt. “De mensheid zal niet eeuwig op aarde blijven, maar, in achtervolging van licht en ruimte, eerst schuchter doordringen tot buiten de atmosfeer, om daarna de hele ruimte rond de zon te veroveren.” Het klinkt bijna net zo utopisch als het communisme zelf.


Volg Oostblokboek.nl op twitter of facebook om op de hoogte te blijven, of nog makkelijker: ontvang een e-mail.
Joost Smets

Over Joost Smets

Joost Smets (1979) studeerde Biologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en liep stage in de Roemeense Karpaten. Nu hij werkt als leraar in het basisonderwijs heeft hij veel vakantie en reist dan naar Roemenië, de Balkan en de landen van de voormalige Sovjet-Unie. Joost raakte als lezer geïnspireerd door Het Oostblokboek en schrijft nu mee aan oostblokboek.nl